AG Eindhoven, bijzondere activiteiten in goed gezelschap

literaire kring

HERMANN HESSE

Siddharta, eine Indische Dichtung ( 1922)


22 november 2022, 19.30 uur,
Mogelijkheid diner vooraf, 18.00 uur

Inleiding door Lo Tigchelaar:

Siddharta is het verhaal van een Brahmanenzoon, een vertelling stammend uit de 7e eeuw voor Christus.

Siddharta gaat op reis, op zoek naar het ware zelf. Het soort zoektocht dat een leven lang kan duren zonder dat een einddoel ooit in vervulling gaat.
Als asceet trekt Siddharta vastend de bergen in, de waarheid vindt hij niet. Als bedelmonnik hoort hij over de Boeddha, maar ook deze kan hem de waarheid niet geven. Voor die uitdaging verliet hij zijn ouders! Een enorme achteruitgang qua status en een rigoureuze breuk in religieuze leefstijl met grote psychologische gevolgen.
Samen met zijn vriend Govinda onderneemt Siddharta lange reizen op zoek naar verlichting. Schools leren blijkt niet voldoende voor het bereiken van kennis en zelfinzicht. Vooral uiteenlopende ervaringen opdoen in het maatschappelijk leven zal tot bewustwording leiden. Echt verstaan, ook van zichzelf, betekent internaliseren, loskomen van de omgeving en knellende maatschappelijke verbanden, doctrines en dwang van religieuze aard.
De boodschap: Wees jezelf, zoals de brahmanen dat voorstaan en toepassen. Een gevecht tussen bij jezelf blijven en tot de groep behoren.

Het verblijf van Siddharta bij de samana’s leidt niet naar het Nirvana. En evenmin de contrasterende werelden van ‘liefde’ en ‘zaken’, als Siddharta firmant wordt in een koopmanshuis. Afzonderlijke gebeurtenissen blijken minder relevant dan de totale ervaring die wel leidt tot bezinning over samenhang en harmonie.
Dankzij de liefde voor zijn zoon (een jongere Siddharta) wint uiteindelijk de empathie; hij leert kinderlijke mensen begrijpen. De ervaring van samsara en onderdompeling van zijn zoon (doopritueel?) waarbij deze bijna tragisch omkomt, leiden niet tot begrip van de kern van samsara, mogelijk wel tot liefhebben. Maar is dit wel de liefde die leidt tot inzicht en verstaan? Tot zelfkennis en verlichting?

De vertelling eindigt met Siddharta als veerman bij een brede rivier, een rivier waartegen hij praat, evenals tegen de stenen op de oever. Het gemurmel van de rivier draagt tot zijn verbazing bij aan het zoeken naar verlichting.

De vertelling geeft aanleiding tot uiteenlopende interpretaties en steeds weer nieuwe aspecten en thema’s: Het leven als moeizame reis, die eeuwen kan duren. Symbolisch is de altijd stromende rivier. De veerman (Hades in de Griekse oudheid) die beschut en je verre houdt van de verlokkingen van de stad. Diesseits en Jenseits.

Het afwerpen van religieuze doctrines, kunnen werken en leven in vrijheid! De invloeden van Oosterse religies op dit werk van Hesse zijn duidelijk, bovendien staat het zeker onder invloed van de psychoanalytische inzichten van Carl Jung.
Kortom, die waaier van interpretaties mogen we terugvinden in onze discussie.


Deel deze pagina op uw sociale media