AG Eindhoven, bijzondere activiteiten in goed gezelschap

Filosofiegroep: Daan Oostveen

© Roeltje van de Sande Bakhuyzen

 

DAAN OOSTVEEN
Nieuw materialisme en
de nieuwe geesteswetenschappen

Code: DO

Kosten voor deelname:
AG-leden en studenten met collegekaart: € 80,
Niet-leden: € 180

Woensdagavond, 20.00 uur, Balkonkamer
In 2020: 23/9, 28/10, 25/11,23/12
In 2021: 27/1, 24/2, 24/3, 28/4, 26/5, 23/6 (reserve)

Opzet: werkcollege, maximaal 11 deelnemers
De geesteswetenschappen bevinden zich momenteel in een cruciale periode. De filosofie moet op een versnelde manier kennis nemen van nieuwe problemen en kennismethoden, met name op het vlak van de ecologische uitdagingen, de digitalisering van de samenleving en de opkomst van kunstmatige intelligentie, en nieuwe biomedische situaties zoals de plotseling opgekomen Covid-19 pandemie. Al deze ontwikkelingen laten zien dat de geesteswetenschappen zich steeds meer in de richting van een posthumaan studieobject bewegen. Wat is het typisch menselijke van de humaniora? En wat betekenen al deze posthumane uitdagingen (klimaatverandering, pandemie, digitalisering) voor de klassieke studie van de geesteswetenschappen en de filosofie?

Deze cursus biedt een capita selecta van theoretische reflectie over deze allesomvattende maatschappelijke ontwikkelingen. Centraal staat daarin het idee dat de geesteswetenschappen zich langzaam richting het posthumane aan het bewegen zijn. Daarvoor kijken we naar het nieuw-materialisme (de hernieuwde interesse in de filosofie van materialiteit en het reële, inclusief de politieke implicaties daarvan), de uitdagingen van kunstmatige intelligentie(s), rhizomatische religie (het loslaten van het idee van ‘religies’, in functie van een levensbeschouwelijke pluraliteit die zich expliciet verbindt met posthumane actoren zoals robots) en de in de academische wereld opkomende studie naar psychedelica.

Deze onderzoeksvelden worden niet altijd direct als ‘klassieke filosofie’ herkend, maar in deze cursus zullen we duidelijk maken dat er sprake is van een ingrijpende posthumane transformatie, waarbij de tegenstelling tussen ‘menswetenschappen’ en ‘natuurwetenschappen’ steeds minder belangrijk wordt, en er bovendien steeds verdergaande kennisintegratie plaats vindt.

Literatuur:
Rick Dolphijn, Iris Van der Tuin, Graham Harman, Bruno Latour, Rosi Braidotti, Manuel DeLanda, Karen Barad and Quentin Meillassoux, 2012, New Materialism, Interviews & Cartographies, Open Humanities Press, e-book, free

Daan Oostveen is postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit Utrecht. Hij doet onderzoek op het gebied van de opkomst van de ‘New Humanities’ in Europa. Hij verwacht binnenkort te promoveren aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het onderwerp “Multiple Religious Belongings”. In 2018 was hij gedurende een jaar als Research fellow verbonden aan de Renmin University in Beijing. Hij studeerde filosofie en comparatieve literatuurwetenschappen in Gent.