AG Eindhoven, bijzondere activiteiten in goed gezelschap

Lezing: Eindhoven: een eeuw ontwikkeling

Donderdag 14 december 2017
Dr. Ir. P.C. Beekman
Meerlezaal - 20.00 uur

Toegang voor leden: Gratis
Toegang voor niet-leden: €5

In het kader van de viering van 100 jaar Villa De Meerle zal voormalig docent Architectuur en Stedenbouw aan de TU/e Piet Beekman de historische ontwikkeling van stad Eindhoven belichten.

Over de lezingEindhoven is de jongste van Nederlands grote steden: nog geen honderd jaar oud. Pas in 1920 werd, op basis van het zogenaamde Uitbreidingsplan van Cuypers en Kooken, Eindhoven met de omringende dorpen Tongelre, Gestel, Strijp, Stratum en Woensel samengevoegd tot een stad van ruim 45.600 inwoners. Dat ging niet zonder strubbelingen: de dorpse gemeentebesturen gingen slechts schoorvoetend akkoord met de annexatie en vreesden voor verlies van identiteit. Maar het was onvermijdelijk.

De lokale industrie (m.n. Philips) groeide onstuimig en had steeds meer ruimte nodig, goede voorzieningen en een degelijke infrastructuur. De lampenfabriek met de markante lichttoren, gebouwd in 1920, staat symbool voor de toenmalige kracht van Philips. Er was behoefte aan een grote stad als gesprekspartner, in plaats van zes dorpen, om de complexe afstemming en coördinatie tot een goed einde te brengen. De samenvoeging zou veel voordelen brengen: verbetering van de kwaliteit van leven in nieuwe woongebieden, betere nutsvoorzieningen, scholen, wijk- en buurtvoorzieningen. In de kern van de stad zou een volwaardig stadscentrum met gemeentelijk apparaat worden opgebouwd.

De nieuwe stad trok planologen aan om de stadsontwikkeling in goede banen te leiden. De historische radiale lintenstructuur van de stad en de spoorbaan die de stad doorsnijdt staan horen bij de stad, maar maken een effectieve planologische aanpak zeker niet makkelijk. Tot op de dag van vandaag. Uiteraard zijn vooral economische omstandigheden bepalend geweest bij de stadsontwikkeling: de crisis van de jaren dertig, de Tweede Wereldoorlog, de wederopbouwperiode, de omslag van de traditionele industrie en het ontstaan van de Brainport hebben stuk voor stuk bijgedragen aan het huidige beeld van de stad. Sloop, grootschalige en kleinschalige ingrepen, renovatie en hergebruik waren afwisselend de gebruikte middelen.
Ook op de maatschappelijke ontwikkeling van Eindhoven zal Beekman ingaan. Is de Eindhovenaar nu echt een stedeling geworden?

Over de sprekerDr. Ir. Piet Beekman is geboren in 1935 te Rotterdam. Hij studeerde in 1957 in dezelfde stad af aan de HTS en in 1968 aan de Academie van Bouwkunst in Tilburg. Hij werkte o.a. bij de architectenbureaus van Philips en O.D. 205 om vervolgens Architectuur en Stedenbouw te gaan doceren aan de Academie van Bouwkunst in Tilburg en de bouwkunde faculteit van de TU/e (1969-2000). Daar promoveerde hij in 1993 op een proefschrift over de relatie tussen Stedenbouw en Stadsbestuur, met de stadsontwikkeling van Eindhoven als voorbeeld.
Hij was lid van Monumentencommissies in Eindhoven en Geldrop-Mierlo en is dit nog in Best. Ook is hij lid van de Henri van Abbestichting, en oprichter en (ere) voorzitter van de Stichting Bescherming Wederopbouwerfgoed Eindhoven.
Publicaties van zijn hand zijn diverse artikelen in vakbladen en het boek “Eindhoven Stadsontwikkeling 1900-1960”, een eigen uitgave in Mierlo 1982.