AG Eindhoven, bijzondere activiteiten in goed gezelschap

De hypertechnologische samenleving

PIETER LEMMENS
code PL

Studiegroep
Max. 16 deelnemers
 

KOSTEN van deelname:
AG-leden:   €  75,00
Niet-leden: €170,00

Dinsdagavonden om 20.00 uur.
In 2019 op 3/9, 1/10, 5/11, 3/12
In 2020 op 7/1, 4/2, 3/3, 7/4, 28/4 (reserve 2/6)

In deze studiegroep maken we uitgebreid kennis met het werk van de hedendaagse Franse filosoof Bernard Stiegler, die de techniek als het eigenlijke doch consequent vergeten thema van de filosofie beschouwt en de
menselijke conditie begrijpt als een technische conditie. Dit doen we aan de hand van de lectuur van een van zijn belangrijkste recente publicaties, The Automatic Society Vol. 1. The Future of Work (2015). Centraal in het denken van Stiegler staat de vraag naar de fundamentele betekenis van de techniek voor het mens-zijn. Grondgedachte van zijn denken is dat er niet zoiets bestaat als een menselijke natuur maar dat de mens juist wordt gekenmerkt door een 'oorspronkelijk gebrek aan oorsprong' ofwel een oorspronkelijke afwezigheid van natuurlijke kwaliteiten. Dit maakt dat de mens zijn 'wezen' steeds weer opnieuw zelf moet uitvinden en dat betekent concreet dat zijn bestaanswijze door en door accidenteel is: fundamenteel geconstitueerd en geconditioneerd door de techniek. En wel van meet af aan: de mens is geëvolueerd uit de techniek. Hij is niet zozeer een product van bio-evolutie als wel van techno-evolutie en een belangrijk inzicht bij Stiegler is dat de drijfveer van die evolutie de techniek is en niet de mens. Sinds de Industriële Revolutie
en de uitvinding van de machine is dit proces in een permanente stroomversnelling geraakt en met de huidige opmars van digitale algoritmes en de algehele informatisering, automatisering en robotisering van de
samenleving in de context van het globale kapitalisme, lijkt het bestaan overspoeld te worden door een technologische avalanche die meer en meer als problematisch wordt ervaren en die ook een destructieve impact heeft op de aardse biosfeer. In The Automatic Society biedt Stiegler naast een uitvoerige diagnose van deze situatie ook aanzetten voor een alternatief.

Literatuur:
Bernard Stiegler. 2015. The Automatic Society Vol. 1. The Future of Work. Cambridge-Malden: Polity (boek dat we gaan lezen)
Achtergrondliteratuur: Bernard Stiegler. Als een vliegende vis. Over de wording van een filosoof (2007) en Per toeval filosoferen. In gesprek met Élie During (2014)

Pieter Lemmens doceert filosofie en ethiek aan het Institute for Science in Society (ISiS) aan de Faculteit der Natuurwetenschappen (FNWI) van de Radboud Universiteit te Nijmegen.