AG-lezing: Epigenetica: Communicatie tussen omgeving en DNA

Epigenetica: Communicatie tussen omgeving en DNA.

In alle celkernen van ons lichaam zit DNA, daarover gaat de genetica. Het DNA – het genoom - bevat recepten voor alle functionele eiwitten van het lichaam, en wordt bij celdeling onveranderd doorgegeven. Die DNA-recepten zijn dus stabiel en relatief onveranderbaar. Echter het lichaam ondervindt stress, verricht inspanning, voelt een dagnacht-ritme, neemt voedsel tot zich.  Op deze veranderlijke omgevingsfactoren  kan het lichaam zich aanpassen: dat blijkt te kunnen door epigenetische processen die de activiteit van de DNA-aflezing reguleren. Het epigenoom kan gezien worden als de taal waarmee het genoom met zijn omgeving communiceert. Velerlei omgevingsfactoren veroorzaken epigenetische DNA-aanpassingen en daardoor aangepaste regulatie van de genen.  Ze veranderen niet de volgorde van de DNA -bouwstenen, maar hebben invloed op de mate van expressie van de genen. Dat kan een adaptatie tot gevolg hebben, maar als het fout gaat ook een maladaptatie. Het merendeel van deze veranderingen is dan ook omkeerbaar. Epigenetische mechanismen zijn wijdverbreid in vele levensvormen en hebben fenotypische plasticiteit tot gevolg. Aan veel bekende verschijnselen in de natuur (inclusief ziekten bij de mens) kunnen we nu een epigenetische verklaring toekennen.

Over de spreker

Dr. Peter van Wezenbeek is (gepensioneerd) moleculair bioloog. Hij is gepromoveerd op de DNA sequentie van een bacteriofaag.In dienst bij Organon, ontwierp hij een DNA molecuul voor de productie van recombinant DNA humaan Follikel Stimulerend Hormoon, dat onder de naam Puregon, met groot succes gebruikt wordt bij in vitro fertilisatie. Later werd hij tevens European patent attorney en was hij in die functie binnen Organon verantwoordelijk voor diverse biotechnologische projecten.