AG Eindhoven, bijzondere activiteiten in goed gezelschap

Religie als natuurlijk fenomeen

SIKKO ARGELO en
BERT RAJH
Code: RA

Zelfsturende studiegroep
MAX. 10 deelnemers
 

KOSTEN van deelname:
AG-leden: € 70,00
Niet-leden: €170,00

Maandagavonden om 20.00 uur.
In 2019 op 9/9, 14/10, 11/11, 9/12
In 2020 op 13/1, 10/2, 9/3, 20/4, 18/5 (reserve 15/6)

Door actieve studie onderzoeken deelnemers of een respectvolle benadering van religiositeit verenigbaar is met de wetten van fysica en biologie. Hopelijk leidt dat tot meer inzicht in het fenomeen religie.
Wetenschap en religie worden vaak beoordeeld als onverzoenlijk. Dat komt doordat wetenschappelijk inzicht, in het bijzonder de evolutietheorie, door strijdlustige atheïsten in stelling wordt gebracht als een alternatief voor religie: 'Je moet geloven in naturalistische verklaringen, dan kun je genezen van de dwaling om te geloven in een bovennatuurlijke bron van zingeving'. Voor een meer constructieve benadering gaan we te rade bij de Amerikaanse bewustzijnsfilosoof Daniel Dennett (1942). Dennett neemt geen genoegen met de veronderstelde onverenigbaarheid van wetenschap en religie. Hij stelt voor de pretentie van de wetenschap te reduceren: "De taak van de wetenschap is niet om te doen wat religie doet, maar om te bestuderen wat religie doet".
Dennett relateert zijn zoektocht naar begrip voor religie aan de evolutietheorie. Als enige diersoort is Homo Sapiens er kortgeleden (vermoedelijk pas in de laatste 100.000 jaar) toe gekomen om te geloven in een zingeving van ons bestaan die afkomstig is van buiten de voor ons toegankelijke werkelijkheid. Mensen hebben het leven verrijkt door niet slechts oorzaken, maar ook motieven ten grondslag te leggen aan wat er gebeurt, of aan wat we graag willen dat er gebeurt. Mensen zijn waarom-vragers, ze zoeken naar bedoelingen. Onze aanleg tot religie noemen we religiositeit, en dat is een genetisch verankerde eigenschap die alle mensen gemeen hebben. In evolutionaire termen moet religie dus adaptief en fitness bevorderend zijn, want anders zouden we er via natuurlijke selectie wel afscheid van hebben genomen. Met het boek, dat wij gaan bestuderen, wil Dennett het taboe op een wetenschappelijke benadering van religie doorbreken.

Literatuur:
Daniel Dennett: De betovering van het geloof. Contact (2006). Prijs € 27,50.

Bert Rajh: T.U.-Aken: promotie Organische Chemie (1975). HTS-Eindhoven: docent Chemische Technologie (1980 – 1990). Fontys Hogescholen: uiteenlopende leidinggevende functies (1990 – 2010).

Sikko Argelo: TU Delft: Toegepaste Wiskunde en Informatica. Werkkringen: TU Delft, Rijkswaterstaat, Philips, BSO-ORIGIN, TUe. In 2017 verscheen zijn boek 'Spel van Replicatoren; Evolutietheorie als aansporing tot bescheidenheid'