Filosofiegroep Evert van der Zweerde

Evert van der Zweerde:  Wat is politiek en waarom bestaat het?

Code EZ, Collegegroep, algemene kennis over filosofie is meegenomen, maar niet per se verondersteld, maximaal 14 deelnemers
Maandagavonden, 19.30 uur
2026: 21 sep, 16 nov, 21 dec
2027: 18 jan, 15 feb, 19 apr, 17 mei, 21 jun (reserve)
Kosten voor deelname: € 90,00 voor AG-leden, € 170,00 voor niet-leden

Politieke filosofie is enerzijds een van de vele filosofische disciplines (naast etenschapsfilosofie, natuurfilosofie, esthetica, rechtsfilosofie, enz.), maar is anderzijds ook bij uitstek die tak van filosofie waarin het politieke naar voren komt. Al vanaf de Griekse Oudheid en tot op de dag van vandaag is het een vakgebied vol discussie en conflict. Deze cursus bestaat niet uit een historisch overzicht, maar laat de deelnemers kennis maken met dit fascinerende vakgebied. Dit doen we aan de hand van een aantal thema’s en met gebruikmaking van een bundel teksten van Vlaamse, Afrikaanse en Nederlandse politiek filosofen (waaronder de docent zelf), die zo oud zijn als de filosofie zelf.

De cursus begint met een algemene inleiding waarin centrale begrippen worden toegelicht. Vervolgens is er bijna twee maanden tijd om de bundel teksten een eerste keer te lezen.
Sommige delen zullen herkenbaar zijn omdat ze ingaan op onderwerpen die al een tijd de actualiteit beheersen, zoals populisme en (de crisis van) democratie. Andere kunnen bevreemden, zoals mensenoffer of politieke theologie. Lectuur van het boek levert minstens zoveel vragen als antwoorden op. Maar het laat de lezer tegelijk kennis maken met een aantal grote namen, zoals Thomas Hobbes, Hannah Arendt, Claude Lefort, Carl Schmitt en Wendy Brown.

De resterende bijeenkomsten bestaan uit een systematische inleiding in het vakgebied politieke filosofie. Daarin refereren we steeds aan de gelezen teksten en de besproken auteurs. Dat zal vast niet alle vragen kunnen beantwoorden en zeker ook nieuwe vragen oproepen, maar wel leiden tot een beter en dieper begrip van waar het in de politieke filosofie al 2500 jaar of langer over gaat.

Literatuur: Marcel Poorthuis & Joachim Duyndam (red.), Einde van de politiek? Over populisme, democratie en staatsgeweld. Eindhoven: Damon, 2019. Prijs: € 19,90 ISBN: 978 94 6340 262 0

Evert van der Zweerde (geb. 1958) studeerde Filosofie en Russische taal & cultuur in Nijmegen, Moskou en Fribourg. In 1994 promoveerde hij met een proefschrift over filosofiegeschiedenis in de voormalige Sovjet-Unie. Sindsdien heeft hij als universitair docent en hoogleraar Politieke Filosofie gewerkt aan de Radboud Universiteit, waarbij hij participeerde in meerdere interdisciplinaire onderzoeksprojecten, met name rond “democratie”. Zijn academische publicaties over democratie, ideologie, "het politieke / (de) politiek" en civil society (en daarnaast over filosofie in Rusland) werden in meerdere talen geschreven en vertaald.