PHK: Conclusie: de grote versnelling, ca. 1890-1914 (Avondbijeenkomst)

Inleider: Herman ter Horst
De decennia voor WO1

In deze bijeenkomst van de PHK-cyclus 2025/26 over de 19^e eeuw in mondiaal perspectief gaan we in op de laatste periode, 1890-1914. Er kwam een grote versnelling in de ontwikkelingen die we in de eerdere bijeenkomsten bespraken. Veel grote bedrijven uit de 20^e eeuw ontstonden in deze periode. Gebruik van telecommunicatie was enorm toegenomen, er kwam veel meer nieuws beschikbaar in kranten. Kolonisatie was al sinds 1870-1880 in een versnelling gekomen. De VS gingen zich internationaal roeren, door o.m. Cuba te veroveren in een oorlog tegen Spanje. Japan verraste de wereld door overwinningen in oorlogen tegen eerst China en later Rusland. Er was een grote toename in nationalistische en onafhankelijkheids-bewegingen. De great acceleration in de decennia voor WO1 leidde tot een reeks conflicten tussen de veel sterker geworden staten – deze conflicten waren in 1913-1914 niet meer te beheersen. We bespreken deze ontwikkelingen en ook vragen rond macht in multinationale netwerken, rond oorzaken van ontwikkeling en escalatie, rond de steeds globaler geworden economie, en rond de toegenomen rol van publieke opinie.

Lezen uit Bayly: Hoofdstuk 13, blz. 451-487